Florencja, kościół Orsanmichele

Florencja, kościół Orsanmichele
Florencja, chiesa di Orsanmichele
Florencja, kościół San Michele in Orto

Lokalizacja: Florencja, Via dell’Arte della Lana (43.770726, 11.255048)
Budowa:  1367-1380
Styl: gotyk, renesans

HISTORIA. Budynek został zbudowany po 1367 r. jako loggia, w której mieścił się targ zbożowy. Następnie około 1380 r. został przekształcony w dom modlitwy, który urządzono w dolnej kondygnacji. Dwie górne, bardzo wysokie kondygnacje, nadal pełniły funkcję magazynu zboża. W 1569 r. w miejsce magazynu zboża urządzono Archiwum Notarialne. Dzisiaj górne kondygnacje są użytkowane jako pomieszczenia muzealne.

ARCHITEKTURA. Gotycko-renesansowy kościół znajduje się na parterze budynku wzniesionego na planie prostokąta. Wnętrze podzielone jest na dwie trójprzęsłowe nawy. Na zewnątrz dolna kondygnacja kościoła przebita jest trójdzielnymi ostrołukowymi oknami, w dolnej części zamurowanymi,  wpisanymi w półkoliste arkady wypełnione rozetami z maswerkami. W narożnikach i między oknami rozmieszczone są półkoliste wnęki w architektonicznych gotyckich i renesansowych obramieniach z 14 posągami fundowanymi przez cechy miejskie, wykonanymi przez czołowych florenckich rzeźbiarzy. Od strony ulicy Arte Della Lana przedstawieni zostali: św. Mateusz z 1422 r. i św. Szczepan z 1426 r. oba posągi wykonał Lorenzo Ghiberti a św. Eligiusz jest dziełem Nanni di Banco z 1415 r. Od strony Via dei Lamberti znajdują się rzeźby: św. Marka, wykonana przez Donatella w 1411 r., św. Jakuba, dzieło Pietro Lamberti po 1422 r., Matki Bożej z różą, autorstwa Simone Ferrucci z 1399 r. oraz św. Jana Ewangelisty wykonany przez Baccio da Montelupo w 1515 r. Od strony Via dei Calzaiuoli zobaczyć można kolejno: św. Jana Chrzciciela, dzieło Lorenzo Ghiberti z lat 1414-1416, po środku Chrystus ze św. Tomaszem wykonany przez Andrea del Verrocchio między rokiem 1473 a 1483 oraz św. Łukasza, autorstwa Giovanni da Bologna z 1562 r. Wreszcie od strony Via Orsanmichele umieszczone są rzeźby św. Piotra, dzieło Donatella z 1413 r., św. Filipa  z 1412 r., grupa czterech koronowanych świętych z 1408 r. oba dzieła wykonał Nanni di Banco oraz rzeźba św. Jerzego, autorstwa Donatella z lat 1416-1417. Elewacje budynku zdobią też terakotowe tonda z herbami miasta Florencji i cechów miejskich, cztery z nich wykonał Luca della Robbia około 1463 r. a tylko herb cechu rzeźników powstał w Manufakturze Porcelany Ginori w 1858 r. Górne wysokie kondygnacje zajmowane przez muzeum, przebite są parami ostrołukowych okien. Kościół nakrywa spłaszczony dach dwuspadowy. Wewnątrz kościół nakrywają sklepienia krzyżowo-żebrowe na półkolistych gurtach wsparte na profilowanych filarach i przyściennych półfilarach z bogato dekorowanymi pilastrami.

WYSTRÓJ I WYPOSAŻENIE WNĘTRZA. Ściany i sklepienia kościoła zdobią liczne freski z końca XIV w., pokryte tynkiem w XVIII w. i odsłonięta w XIX w. Freski na sklepieniu powstały w latach 1398-1399 i przedstawiają postacie ze Starego i Nowego Testamentu. W pierwszym przęśle lewej nawy freski wykonał Lorenzo di Bicci. Ściany i filary ozdobione są postaciami licznych świętych, których autorami są wybitni florenccy malarze: Taddeo Gaddi, Lorenza di Bicci, Niccolo di Pietro Gerini, Cenni di Francesco, Mariotto di Nardo, Giovanni Antonio Sogliani, Lorenzo di Credi czy Jacopo del Sellaio. W oknach kościoła zachował się niezwykle cenny zespół witraży przedstawiających sceny z Cudami Najświętszej Marii Panny i cudownym obrazem Madonny z Orsanmichele. Starsze witraże powstały w latach 1380-1400 według rysunków, których autorami byli m.in. Agnolo Gaddi i Lorenzo Monaco. Witraże wykonane drugiej fazie w latach 1429-1432 zaprojektował Lorenzo Ghiberti. W zakończeniu prawej nawy ustawiony jest gotycko-renesansowy ołtarz główny (Tabernakulum) , który wykonał z marmuru w latach 1349-1359 r. Andrea Orcagna. W centralnej półkolistej arkadzie umieszczony jest obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem namalowany przez Bernardo Daddi w 1346 r. Z drugiej strony ołtarza w półkolistej arkadzie umieszczone są dwie płaskorzeźbione sceny Zaśnięcia i Wniebowzięcia. U dołu Orcagna przedstawił leżącą Najświętszą Marię Pannę opłakiwaną przez apostołów, powyżej zaś siedzącą Maryję w mandorli unoszoną jest przez anioły do nieba. W ołtarzu w lewej nawie znajduje się grupa rzeźb św. Anny i Matki Bożej z Dzieciątkiem, wykonana z białego marmuru przez Francesco da Sangallo w 1526 r.

LITERATURA

Jepson T., Florencja i Toskania. Przewodnik National Geographic, Warszawa 2011
Knaurs Kulturführer in Farbe, Florenz und Toskana, Augsburg 1998
Wirtz R.C., Florencja. Sztuka i architektura, wyd. Ullmann 2008
Zucconi G., Florence an Architectural Guide, Verona 1995

Florencja, kościół Orsanmichele

{gallery}wlochy/toskania/florencja_orsanmichele{/gallery}

Kościoły we Florencji opisane na stronie zabytkowekoscioly.net

Florencja, katedra Santa Maria del Fiore
Florencja, kościół Santa Croce
Florencja, kościół Santa Maria Novella
Florencja, kościół San Lorenzo
Florencja, kościół San Spirito
Florencja, kościół Santa Trinita
Florencja, kościół San Miniato al Monte
Florencja, kościół Santa Maria a Firenze (Badia Fiorentina)
Florencja, kościół Santissima Annunziata
Florencja, kościół Ognissanti
Florencja, kościół Orsanmichele
Florencja, kościół Sant’Ambrogio
Florencja, kościół San Marco
Florencja, kościół San Giovannino degli Scolopi
Florencja, kościół San Salvatore al Monte

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *