Kraków, kościół św. Floriana

Kraków, kościół św. Floriana

Lokalizacja: Kraków – Kleparz, ul. Warszawska 1b (50.067540, 19.943218)
Budowa: 1184 r., 2. połowa XVII w.
Styl:  barok

HISTORIA. Fundacja pierwszego kościoła na tym miejscu w 1184 r. z inicjatywy księcia krakowskiego Kazimierza Sprawiedliwego, związana jest z przywiezieniem do Krakowa z Rzymu relikwii św. Floriana. Według legendy w tym miejscu właśnie zatrzymały się wozy wiozące relikwie dla katedry wawelskiej. Pierwotna romańska bazylika została konsekrowana w 1216 r. przez biskupa krakowskiego Wincentego Kadłubka. Kościół od samego początku posiadał rangę kolegiaty, nad którą patronat sprawowali do XVI w. polscy królowie. Z racji swego położenia poza murami obronnymi kościół był wielokrotnie niszczony w czasie najazdów obcych wojsk, następnie odbudowywany w aktualnie obowiązującym stylu. Obecny wygląd kościoła pochodzi z 2. połowy XVII w., kiedy to odbudowany został po zniszczeniach najazdu szwedzkiego.

ARCHITEKTURA. Jest to budowla barokowa z zachowanymi elementami gotyckimi, złożona z trójnawowego, czteroprzęsłowego korpusu i trójprzęsłowego prezbiterium, zamkniętego trójbocznie. Do naw bocznych dobudowane są po cztery kwadratowe kaplice. Fasada zwieńczona jest trójkątnym szczytem, ujętym w dwie kwadratowe wieże, wyrastające z zachodnich przęseł naw bocznych oraz poprzedzona kruchtą, nakrytą kopułą z latarnią. Wieże nakryte są hełmami z latarniami i zwieńczone żelaznymi krzyżami. Dachy nad korpusem i prezbiterium dwuspadowe, nad kaplicami pulpitowe i kopuły z latarniami. Na zewnętrznej ścianie prezbiterium znaleźć możemy późnogotycką płaskorzeźbę z około 1500 r., przedstawiającą Ogrojec i wiązaną z nazwiskiem samego Wita Stwosza.

WYSTRÓJ I WYPOSAŻENIE. Ściany wewnątrz kościoła zdobi rokokowa dekoracja stiukowa wykonana w 1761 r. przez Wojciecha Rojowskiego. W barokowym ołtarzu głównym z XVII w. umieszczony jest obraz św. Floriana, namalowany w 1686 r. przez Jana Trycjusza, nadwornego malarza króla Jana III Sobieskiego. Po obu stronach prezbiterium widzimy stalle kanonickie z 1735 r. z obrazami w zapleckach, wykonanymi zapewne w warsztacie Antoniego Frączkiewicza. Spośród kilkunastu ołtarzy bocznych warto zwrócić uwagę przynajmniej na trzy. W pierwszym z nich ustawionym w prezbiterium po prawej stronie ołtarza głównego, znajduje się gotycka płaskorzeźba z około 1400 r., umieszczona w predelli. W drugim w kaplicy św. Anny znajdują się rzeźby św. Jan Chrzciciela i trzech aniołów, pochodzące z późnogotyckiego ołtarza z 1518 r., przypisywanego warsztatowi Hansa Suessa z Kulmbachu, fundowanego przez Jana Bonera do kaplicy św. Jana Chrzciciela w kościele Mariackim. Wreszcie w ostatnim, późnobarokowym ołtarzu w kaplicy w św. Jana Kantego z 1761 r. umieszczony jest obraz Cud św. Jana Kantego z dzbanem, malowany ok. 1767 r. przez Tadeusza Kuntze Konicza. Z innych zabytków warto zwrócić uwagę na rokokowy prospekt organowy z lat 1756-61 oraz barokowe chrzcielnicę i ambonę, tę ostatnią wykonaną przez Antoniego Frączkiewicza. Na koniec warto wspomnieć, że w latach 1949-51 wikariuszem był tutaj Karol Wojtyła, późniejszy papież Jan Paweł II.

LITERATURA

Adamczewski J., Kraków od A do Z, Kraków 1992
Dobrowolski T., Sztuka Krakowa, Kraków 1978
Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, T. IV, Miasto Kraków, cz. VIII, Kleparz. Kościoły i klasztory, pod red. I. Rejduch-Samkowej i  J. Samka, Warszawa 2000
Krasnowolski B., Leksykon zabytków architektury Małopolski, Warszawa 2013
Miłobędzki A., Architektura polska XVII wieku, Warszawa 1980
Rożek M., Gondkowa B., Leksykon kościołów Krakowa, Kraków 2003

Kraków, kościół św. Floriana

{gallery}polska/malopolskie/krakow_kosciol_sw_floriana{/gallery}

Inne kościoły w Krakowie

Kraków, katedra św. Stanisława i św. Wacława
Kraków, kościół Wniebowzięcia NMP (Mariacki)
Kraków, kościół św. Franciszka, franciszkanów
Kraków, kościół św. Trójcy, dominikanów
Kraków, kościół św. Andrzeja

Kraków, kościół św. Katarzyny i św. Małgorzaty
Kraków, kościół Bożego Ciała
Kraków, kościół św. Krzyża
Kraków, kościół św. Piotra i św. Pawła
Kraków, kościół św. Anny

Kraków, kościół św. Piotra i św. Pawła, benedyktynów w Tyńcu
Kraków, kościół Wniebowzięcia NMP i św. Wacława, cystersów

Kraków, kościół Wniebowzięcia NMP, kamedułów na Bielanach
Kraków, kościół św. Barbary
Kraków, kościół Przemienienia Pańskiego, pijarów
Kraków, kościół Nawrócenia św. Pawła, misjonarzy

Kraków, kościół św. Bernardyna, bernardynów
Kraków, kościół św. Marka
Kraków, kościół św. Michała Archanioła i św. Stanisława biskupa
Kraków, kościół św. Marcina
Kraków, kościół św. Franciszka Salezego, wizytek

Kraków, kościół Nawiedzenia NMP, karmelitów na Piasku
Kraków, kościół Trójcy Przenajświętszej, bonifratrów
Kraków, kościół św. Wojciecha
Kraków, kościół Najświętszego Salwatora
Kraków, kościół św. Łazarza
Kraków, kościół św. Grzegorza
Kraków, kościół św. Teresy od Jezusa i św. Jana od Krzyża
Kraków, kościół Zwiastowania NMP, kapucynów
Kraków, kościół św. Bartłomieja
Kraków, kościół św. Józefa
Kraków, kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa

Kraków, kościół św. Stanisława Kostki
Kraków, kościół św. Szczepana
Kraków, kościół Matki Bożej Zwycięskiej
Kraków, kościół Matki Bożej Królowej Polski (Arka Pana)

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *