Kraków, kościół św. Wojciecha

Kraków, kościół św. Wojciecha

Lokalizacja: Kraków – Stare Miasto, Rynek Główny (50.060893, 19.937718)
Budowa: początek XII w., 1611-18
Styl: romanizm, barok

HISTORIA. Pierwszy kościół na tym miejscu powstał około 1000 r., obecny wzniesiono na początku XII w., a pierwsza wzmianka pochodzi z 1250 r. W kościele tym w 1453 r. swoje kazania głosił św. Jan Kapistran. W latach 1611-18 kościół został gruntownie przebudowany, podwyższono wtedy mury a nawę nakryto kopułą. Kolejne zmiany przyniósł wiek XVIII. W 1711 r. wzniesiono zakrystię a w 1726 r. drewnianą kaplicę św. Jana Nepomucena, którą w 1778 r. zamieniono na murowaną.

ARCHITEKTURA. Ten niewielki kościół posiada obecnie barokową formę i liczne romańskie pozostałości. Złożony jest z prostokątnej nawy i znacznie węższego prezbiterium, z kaplicą bł. Wincentego Kadłubka od południa. Nawa nakryta kopułą z latarnią, nad prezbiterium dach dwuspadowy, z barokową wieżyczką na sygnaturkę. W głównym wejściu od zachodu portal późnobarokowy z 2. połowy XVIII w., wykonany z marmuru dębnickiego i inkrustowany marmurem paczółtowickim. W prezbiterium sklepienie kolebkowe, nawa nakryta eliptyczną kopułą na pendentywach z latarnią a kaplica sklepiona kolebką z lunetami. W przejściach z prezbiterium do kaplicy i zakrystii dwa portale późnobarokowe z 2. połowy XVIII w., również z marmuru dębnickiego. Na zewnątrz odsłonięte są kamienne mury romańskie zachowane w niepełnej wysokości oraz portal romański trójskokowy, zamknięty półkoliście z gładkim tympanonem.

WYSTRÓJ WNĘTRZA. W późnobarokowym ołtarzu głównym, z około połowy XVIII w., umieszczony jest barokowy obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem, z połowy XVII w., w zwieńczeniu obraz św. Tekli z XVII w. oraz rzeźby śś. Wojciecha i Stanisława po bokach. Na belce tęczowej krucyfiks gotycki z 1. połowy XV w., poniżej w ścianie tęczowej późnobarokowe posągi aniołów z około 1727 r., przypisywane Antoniemu Frąckiewiczowi. Chór muzyczny późnobarokowy z 1. połowy XVIII w. o żywo powyginanej linii parapetu, z kręconymi schodami, na nim znajduje się prospekt organowy z tegoż czasu. W kościele też dwa konfesjonały, jeden barokowy z XVIII w. przeniesiony z kościoła śś. Piotra i Pawła w Krakowie, drugi późnobarokowy z 2. połowy XVIII w. Na ścianie nawy obraz św. Wojciecha z 1636 r., malowany na desce, być może przez Kaspra Kurcza. W kaplicy św. Jana Nepomucena znajdują się relikwie bł. Wincentego Kadłubka, biskupa krakowskiego i sławnego polskiego kronikarza. Tutaj również rokokowy ołtarz z obrazem bł. Wincentego Kadłubka z połowy XVIII w., przypisywany Szymonowi Czechowiczowi.

Zdjęcie barokowego portalu głównego wykonał Andrzeja Mleczko. Informację na temat prospektu organowego nadesłał Piotr Matoga.

LITERATURA

Adamczewski J., Kraków od A do Z, Kraków 1992
Dobrowolski T., Sztuka Krakowa, Kraków 1978
Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, T. IV, Miasto Kraków , cz. II, Kościoły i klasztory Śródmieścia, 1, pod red. A. Bochnaka i  J. Samka, Warszawa 1971
Krasnowolski B., Leksykon zabytków architektury Małopolski, Warszawa 2013
Rożek M., Gondkowa B., Leksykon kościołów Krakowa, Kraków 2003
Sztuka polska romańska i przedromańska do schyłku XIII w., pod. red. M. Walickiego, Warszawa br.

Kraków, kościół św. Wojciecha

{gallery}polska/malopolskie/krakow_kosciol_sw_wojciecha{/gallery}

Kościoły w Krakowie opisane na stronie zabytkowekoscioly.net

Kraków, katedra św. Stanisława i św. Wacława
Kraków, kościół Wniebowzięcia NMP (Mariacki)

Kraków, kościół Bożego Ciała
Kraków, kościół Matki Bożej Zwycięskiej
Kraków, kościół Matki Bożej Królowej Polski (Arka Pana)
Kraków, kościół Najświętszego Salwatora
Kraków, kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa
Kraków, kościół Nawiedzenia NMP, karmelitów na Piasku
Kraków, kościół Nawrócenia św. Pawła, misjonarzy
Kraków, kościół Przemienienia Pańskiego, pijarów

Kraków, kościół św. Trójcy, dominikanów
Kraków, kościół św. Andrzeja
Kraków, kościół św. Anny
Kraków, kościół św. Barbary
Kraków, kościół św. Bartłomieja
Kraków, kościół św. Bernardyna, bernardynów
Kraków, kościół św. Floriana
Kraków, kościół św. Franciszka, franciszkanów
Kraków, kościół św. Franciszka Salezego, wizytek
Kraków, kościół św. Grzegorza
Kraków, kościół św. Józefa

Kraków, kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej i św. Małgorzaty
Kraków, kościół św. Krzyża
Kraków, kościół św. Łazarza
Kraków, kościół św. Marka
Kraków, kościół św. Michała Archanioła i św. Stanisława biskupa
Kraków, kościół św. Marcina

Kraków, kościół św. Piotra i św. Pawła
Kraków, kościół św. Piotra i św. Pawła, benedyktynów w Tyńcu
Kraków, kościół św. Stanisława Kostki

Kraków, kościół św. Szczepana
Kraków, kościół św. Teresy od Jezusa i św. Jana od Krzyża
Kraków, kościół św. Wojciecha
Kraków, kościół Trójcy Przenajświętszej, bonifratrów
Kraków, kościół Wniebowzięcia NMP i św. Wacława, cystersów
Kraków, kościół Wniebowzięcia NMP, kamedułów na Bielanach
Kraków, kościół Zwiastowania NMP, kapucynów

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *