Lwów, kościół św. Antoniego

Lwów, kościół św. Antoniego

Lokalizacja: Lwów, Łyczakowska 46 (49.841165, 24.046609)
Budowa: 1668 – 1765
Architekt: Piotr Polejowski
Styl: późny barok

Kościół św. Antoniego we Lwowie ma szczególne znaczenie dla miejscowych Polaków. Po II wojnie światowej był on jedyną obok katedry nieprzerwanie czynną katolicką świątynią Lwowa.

HISTORIA. W 1617 r. franciszkanie wznieśli na Łyczakowie drewniany kościół, który został zniszczony w 1655 r. w czasie kozackiego ostrzału Lwowa. W 1669 r. rozpoczęto budowę murowanej świątyni, którą ukończono dopiero w latach 1718-39 z fundacji kasztelana krakowskiego Janusza Antoniego Wiśniowieckiego. Około 1765 r. wzniesiono późnobarokową fasadę przypuszczalnie według projektu Piotra Polejowskiego. W 1784 r. władze austriackie zlikwidowały klasztor franciszkanów a kościół został zamieniony na świątynię parafialną. Na przełomie XIX i XX w. do kościoła dobudowano kruchtę i kaplice boczne. W 1990 r. opiekę nad kościołem ponownie objęli franciszkanie.

ARCHITEKTURA. Późnobarokowy kościół złożony jest z obszernej trójprzęsłowej nawy i węższego prezbiterium zamkniętego trójbocznie. Do nawy po bokach dobudowane są dwie neobarokowe kaplice a od frontu dostawiona jest kruchta. Do prezbiterium przylega dwukondygnacyjna plebania z zakrystią. Fasada z kruchtą w przyziemiu ujęta jest po bokach dwiema parami pilastrów i zwieńczona półkolistym szczytem ze spływami i kamiennymi wazonami. W półkolistej wnęce znajduje się malowidło ze św. Antonim. Elewacje kościoła posiadają podziały ramowe i przebite są oknami o łukach odcinkowych. Nawę i prezbiterium nakrywają dachy dwuspadowe z wieżyczką na sygnaturkę nad nawą. Wewnątrz ściany rozczłonkowane są parami pilastrów podtrzymujących obiegający gzyms. Nawa i prezbiterium nakryte są sklepieniami kolebkowo-krzyżowymi z lunetami.

WYPOSAŻENIE WNĘTRZA jest przeważnie późnobarokowe i w większości pochodzi z XVIII w. Składają się na nie ołtarze, ambona, konfesjonały i ławy. W ołtarzu głównym z 1740 r. umieszczony jest obraz przedstawiający świętych Antoniego z Padwy i Antoniego Opata w metalowej sukience. W bocznych ołtarzach znajdują się dwie rokokowe rzeźby przypisywane Sebastianowi Fesingerowi: Król Dawid i św. Hieronim. W lewej kaplicy umieszczony jest późnobarokowy krucyfiks z 1739 r. W prawej kaplicy zwraca uwagę obraz św. Antoni nad Łyczakowem z widokiem na kościół i panoramą okolicy z 1933 r. Na ścianach nawy zawieszonych jest kilkanaście obrazów świętych  z XVIII – XX w. Na chórze znajduje się neobarokowy prospekt organowy pochodzący z XIX w. W prezbiterium zachowało się marmurowe epitafium Edwarda Dunin-Borkowskiego (zm. 1859). W kościele są też dwie tablice pamiątkowe. Jedna poświęcona kapłanom posługującym we Lwowie po II wojnie światowej a druga upamiętniająca chrzest poety Zbigniewa Herberta w tutejszym kościele.

Dwie kolejne rokokowe rzeźby wiązane z warsztatem Sebastiana Fesingera znajdują się przed kościołem. Na parapecie schodów ustawiona jest rzeźba NMP Niepokalanie Poczętej a na dziedzińcu przed kościołem rzeźba św. Antoniego z Padwy.

LITERATURA

Lwów. Ilustrowany przewodnik, opr. zb., Wrocław 2001
Osip-Pokrywka M., Leksykon zabytków architektury Kresów południowo-wschodnich, Warszawa 2014
Rąkowski G., Przewodnik krajoznawczo-historyczny po Ukrainie Zachodniej, t. IV, Lwów, Pruszków 2008
Włodek P., Kulewski A., Lwów. Przewodnik, Warszawa 2006

Lwów, kościół św. Antoniego

{gallery}ukraina/lwow/lwow_kosciol_sw_antoniego{/gallery}

Kościoły we Lwowie opisane na stronie zabytkowekoscioly.net

Lwów, katedra Wniebowzięcia NMP
Lwów, katedra ormiańska
Lwów, cerkiew Wołoska
Lwów, sobór św. Jerzego
Lwów, kościół Bożego Ciała, dominikanów
Lwów, kościół św. Andrzeja, bernardynów
Lwów, kościół śś. Piotra i Pawła, jezuitów
Lwów, kościół Matki Bożej Gromnicznej, karmelitanek bosych
Lwów, kościół św. Marii Magdaleny
Lwów, kościół św. Antoniego
Lwów, kościół św. Elżbiety
Lwów, kościół Matki Bożej Ostrobramskiej

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *