Wiedeń, kościół wotywny

Wiedeń, kościół wotywny
Wien, Votivkirche

Lokalizacja: Wiedeń – Alsergrund, Ringstraße (48° 12′ 55.46″ N, 16° 21′ 31.09″ E)
Budowa: 1856-79
Architekt:
Heinrich von Ferstel
Styl: neogotyk

HISTORIA. Kościół został zbudowanY z inicjatywy arcyksięcia Ferdynanda Maksymiliana, późniejszego cesarza Meksyku, jako wotum za ocalenie brata, cesarza Franciszka Józefa, z zamachu dokonanego na jego życie 18 lutego 1853 r. przez anarchizującego szewca Janosa Libenyi. W ogłoszonym konkursie na projekt kościoła uczestniczyło 75 architektów. Zwyciężył młody 26-letni Heinrich von Ferstel, który w swoim projekcie świadomie nawiązał do gotyckich katedr francuskich. Budowę kościoła rozpoczęto w 1856 r. i ukończono w 1879 r. W założeniach kościół miał pełnić funkcję Panteonu, miejsca spoczynku wybitnych Austriaków. Ostatecznie z planów tych nic nie wyszło a świątynia pełniła do 1918 r. funkcję kościoła garnizonowego.

ARCHITEKTURA. Votivkirche jest jedną z największych neogotyckich świątyń w Europie. Jest to trójnawowa bazylika z transeptem i wielobocznie zamkniętym prezbiterium, poprzedzona dwuwieżową fasadą od południowego wschodu. Prezbiterium, otoczone jest obejściem, wieńcem siedmiu kaplic i przybudówkami zakrystyjnymi. Transept jest trójnawowy, jego środkowe nawy zamknięte są ścianami prostymi i poprzedzone przedsionkami. Boczne nawy transeptu zamknięte są pięciobocznie. Korpusu trójnawowy, czteroprzęsłowy z kaplicami po bokach, poprzedzony dwuwieżową fasadą z trzema przedsionkami w przyziemiu. Prezbiterium, transept i nawa główna nakryte są dachami dwuspadowymi, nad obejściem prezbiterium i nad nawami bocznymi dachy jednospadowe. Dachy pokryte są glazurowaną kolorową dachówką, ułożoną w geometryczne wzory. Na zewnątrz kościół opięty jest uskokowymi przyporami oraz łukami oporowymi. Ściany przeprute są dużymi oknami dwu-, cztero- i sześciodzielnymi  z maswerkami. Całość dopełnia bardzo bogaty detal architektoniczny m.in.: sterczyny, pinakle, kwiatony i szczyty. Fasada frontowa ujęta jest dwiema czworobocznymi wieżami, wysokimi na 99 metrów, w górnej kondygnacji przechodzącymi w ośmiobok i nakrytymi ażurowymi ostrosłupowymi hełmami. Środkowa część fasady zwieńczona jest trójkątnym szczytem z posągami aniołów. Poniżej w środkowym polu olbrzymia rozeta z maswerkiem, po bokach duże, czterodzielne okna ostrołukowe. W przyziemiu fasady znajdują się trzy ostrołukowe portale wejściowe, zwieńczone wimpergami. W tympanonie portalu głównego znajdują się figury patronów poszczególnych krajów Monarchii Habsburgów oraz postaci czterech ewangelistów i ze Starego Testamentu. W tympanonach bocznych portali sceny Zwiastowania (lewy) i Zmartwychwstania (prawy). Ściany frontowe ramion transeptu zakończone są trójkątnymi szczytami i wypełnione wielkimi, sześciodzielnymi oknami ostrołukowymi z maswerkami. W przyziemiu znajdują się portale poświęcone Bogu Ojcu i Duchowi Świętemu. Wnętrza kościoła nakryte są sklepieniami krzyżowo-żebrowymi, wspartymi na wielobocznych filarach. Nawy boczne i obejścia otwarte są do nawy głównej i prezbiterium ostrołukowymi arkadami.

WYSTRÓJ I WYPOSAŻENIE WNĘTRZA. W oknach oglądać możemy witraże, wykonane w latach 1963-64, będące częściowo rekonstrukcją zniszczonych podczas II wojny światowej. Zrekonstruowany witraż zobaczymy m.in. w oknie prawego ramienia transeptu, który przedstawia Chrzest Chrystusa i Przemienienie Pańskie, patronów cesarza Franciszka Józefa, Archanioła Michała walczącego ze smokiem oraz cesarza klęczącego u stóp Matki Boskiej. Na sklepieniu nawy głównej bracia Franz i Karl Jobst namalowali jeszcze w XIX w. polichromię przedstawiającą Drzewo Jessego. Ołtarze w kościele są neogotyckie i powstały przeważnie w 4. ćw. XIX w. W kaplicy Różańcowej ustawiony jest marmurowy pomnik nagrobny hrabiego Niklasa Salma (zm. 1530), dowódcy obrony Wiednia podczas oblężenia przez wojska tureckie w 1529 r. W osobnym pomieszczeniu znajduje się późnogotycki ołtarz antwerpski z XV w. ze scenami Pasji Chrystusa. Z 1878 r. pochodzą 61-głosowe organy wykonane przez Walckera z Ludwigsburga.

Rzut poziomy za: http://www.albertmilde.com/deu/votivkirche01.html

LITERATURA

Gostyński W., Wiedeń. Przewodnik, Warszawa 1985
Koch W., Style w architekturze, Warszawa 1996
Nowak M., Czerwińska B., Wiedeń. Przewodnik, wyd. ExpressMap 2013
Szkurłat A., Wotywny kościół, [w:] Spotkania z zabytkami 10/1996
Rüttnauer G., Knaurs Kulturführer in Farbe Wien und umgebung, Augsburg 1998
Toman R., Wien. Kunst und Architektur, wyd. Ullman 2012

Strona internetowa: http://www.votivkirche.at/

Wiedeń, kościół wotywny

{gallery}austria/wieden/wien_votivkirche{/gallery}

Kościoły w Wiedniu opisane na stroniezabytkowekoscioly.net

Wiedeń, katedra św. Szczepana
Wiedeń, kościół św. Karola Boromeusza
Wiedeń, kościół am Hof
Wiedeń, kościół augustianów
Wiedeń, kościół dominikanów
Wiedeń, kościół franciszkanów
Wiedeń, kościół jezuitów
Wiedeń, kościół kapucynów
Wiedeń, kościół Maria am Gestade
Wiedeń, kościół Mariahilf
Wiedeń, kościół Matki Bożej Zwycięskiej
Wiedeń, kościół minorytów
Wiedeń, kościół paulinów
Wiedeń, kościół pijarów
Wiedeń, kościół salezjanek
Wiedeń, kościół szkocki
Wiedeń, kościół Trójcy Przenajświętszej
Wiedeń, kościół Świętej Trójcy (Wotrubakirche)
Wiedeń, kościół wotywny
Wiedeń, kościół św. Józefa na Kahlenbergu
Wiedeń, kościół św. Karola Boromeusza na Cmentarzu Centralnym
Wiedeń, kościół św. Michała
Wiedeń, kościół św. Piotra

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *