Wilno, kościół śś. Franciszka i Bernardyna, bernardynów

Wilno, kościół śś. Franciszka i Bernardyna, bernardynów

Lokalizacja: Wilno – Stare Miasto, Maironio 10 (54.683177, 25.293815)
Budowa: 1513-1520
Architekt:  Michał Enkinger
Styl:  późny gotyk

HISTORIA. Bernardyni przybyli do Wilna z Krakowa w 1468 r. z inicjatywy króla Kazimierza Jagiellończyka. Już około 1470 r. zbudowali drewniany kościół, którą w latach 1480-90 zastąpiła murowana świątynia. Jej mury są częścią dzisiejszego prezbiterium. Obecny wygląd kościół uzyskał w latach 1513-20 kiedy to z fundacji wojewody wileńskiego Mikołaja Radziwiłła wzniesiono trójnawowy korpus. Pracami budowlanymi kierował gdański budowniczy Michael Enkingier. Kościół został zdewastowany w czasie rosyjskiej okupacji Wilna w latach 1655-59 i następnie był odnawiany. W 1864 r. po powstaniu styczniowym władze rosyjskie zlikwidowały klasztor bernardynów. Po zakończeniu II wojny światowej władze sowieckie zamknęły kościół, zamieniając go na magazyn materiałów budowlanych.  W 1994 r. kościół został zwrócony bernardynom. Od tego czasu trwają szeroko zakrojone prace remontowe.

ARCHITEKTURA. Gotycki kościół złożony z trójnawowego, pięcioprzęsłowego korpusu halowego i trójprzęsłowego prezbiterium, zamkniętego trójbocznie. Do prezbiterium dobudowane są zakrystia iskra biec. Przy południowo-wschodnim narożniku korpusu dostawiona jest wieża. Elewacje boczne kościoła opięte są uskokowymi przyporami, między którymi znajdują się duże okna ostrołukowe, trójdzielne. Fasada frontowa flankowana jest dwiema ośmiobocznymi wieżyczkami schodowymi i zwieńczona barokowym szczytem ze spływami wolutowymi i półkolistymi blendami. Kościół nakrywają dachy dwuspadowe. Wieża  zbudowana na planie kwadratu, w górnych kondygnacjach przechodząca w ośmiobok i nakryta spłaszczonym daszkiem namiotowym. Wewnątrz nawa środkowa i dwa zachodnie przęsła korpusu nakryte są sklepieniami kolebkowo-krzyżowymi, środkowe przęsła naw bocznych nakrywa sklepienie sieciowe zaś dwa przęsła wschodnie nakrywają sklepienia kryształowe. Sklepienia korpusu wspierają masywne ośmioboczne filary międzynawowe.

WYSTRÓJ IWYPOSAŻENIE WNĘTRZA w większości uległo zniszczeniu w czasach sowieckich. Obecnie zostało częściowo zrekonstruowane (m.in. wszystkie 14 ołtarzy). Z pierwotnego wyposażenia w nawie głównej zachowała się późnobarokowa ambona. W nawie północnej przetrwały też dwa okazałe pomniki nagrobne z leżącymi postaciami w zbrojach. Pierwszy to manierystyczny pomnik Stanisława Radziwiłła Pobożnego (zm. 1599) a drugi to barokowy pomnik Piotra Wesołowskiego z 1636 r.  W 1981 r. w kościele odkryto gotyckie malowidła z początku XVI w. przedstawiające sceny biblijne.

LITERATURA

Architektura gotycka w Polsce, pod red. T. Mroczko i M. Arszyńskiego, Warszawa 1995
Kłos J., Wilno. Przewodnik krajoznawczy, Wilno 1937
Krajewski J., Wilno i okolice. Przewodnik, Pruszków 2013
Osip-Pokrywka Mirosław i Magdalena, Leksykon zabytków kresów północnowschodnich, wyd. Arkady, Warszawa 2015
Sztuka polska t. 2, Gotyk, opr. zb., wyd. Arkady, Warszawa 2010

Wilno, kościół śś. Franciszka i Bernardyna, bernardynów

{gallery}litwa/wilno_kosciol_bernardynow{/gallery}

Inne kościoły Wilna

Wilno, katedra śś Stanisława i Władysława
Wilno, kościół śś. Jana Chrzciciela i Jana Ewangelisty
Wilno, kościół św. Piotra i Pawła
Wilno, kościół św. Ducha, dominikanów
Wilno, kościół św. Teresy, karmelitów
Wilno, kościół św. Kazimierza, jezuitów
Wilno, kościół św. Anny
Wilno, kościół św. Katarzyny
Wilno, kościół Serca Jezusa, trynitarzy
Wilno, kościół Serca Jezusowego, wizytek
Wilno, kościół Wszystkich Świętych, karmelitów
Wilno, kościół Wniebowstapienia Pańskiego, misjonarzy
Wilno, kościół św. Jakuba i Filipa
Wilno, kościół św. Rafała

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *